In december hebben er weer een aantal belangrijke mededingingsrechtelijke ontwikkelingen plaatsgevonden. Deze maand lichten wij toe: een nieuwe uitspraak in de Intel-saga en nieuwe onderzoeken door de Commissie naar onder andere Terminal Catalunya, Google, en Clouddiensten. Daarnaast is de ACM bezig met huisartsenpraktijken en onderling afstemmende aannemers, deelde de Commissie boetes uit aan accufabrikanten en nog veel meer. In deze nieuwsbrief worden de belangrijkste ontwikkelingen nader toegelicht. Bij deze ook namens heel AKD: de beste wensen voor 2026!
Kartelverbod
Europese Commissie ontdekt en beboet startaccukartel
De Europese Commissie (“Commissie”) heeft drie fabrikanten van startaccu’s en hun brancheorganisatie boetes opgelegd voor het participeren in en faciliteren van een kartel dat meer dan twaalf jaar heeft bestaan. De fabrikanten sloten overeenkomsten en verrichtten onderling afgestemde gedragingen door overeen te komen toeslagen op basis van hun inkooprijs voor lood te creëren en in hun blad Metal Bulletin te publiceren. Ze kwamen ook overeen deze toeslagen te gebruiken in prijsonderhandelingen. Dit leidde tot hogere prijzen dan wanneer ze deze afspraken niet hadden gemaakt. De Commissie concludeerde dat het ging om één enkele voortdurende inbreuk naar strekking en beboette alle deelnemers aan het kartel en hun brancheorganisatie, behalve Clarios, dat de melding bij de Commissie had gemaakt.
ACM onderzoekt onderlinge afstemming bij aanbesteding
De ACM is een onderzoek gestart naar drie aannemers omdat melding was gemaakt van onderlinge afstemming van de inschrijvingen die deze aannemers deden. Omdat dit de concurrentie vervalst en de prijzen verhoogt, is dit niet toegestaan. De ACM onderzoekt nu of de onderlinge afstemming daadwerkelijk plaats heeft gevonden. Als uit onderzoek blijkt dat de drie aannemers inderdaad verboden afspraken hebben gemaakt, kan de ACM hun een boete opleggen. Die boete kan oplopen tot 10% van de jaaromzet van de onderneming.
ACM prijst en adviseert BMA inzake richtsnoeren duurzaamheidsafspraken
De ACM spreekt haar steun uit voor de ontwerp richtsnoeren voor duurzaamheidsafspraken van de BMA. Ze vergemakkelijken grensoverschrijdende duurzaamheidsinitiatieven in Nederland en België. Verder doet de ACM drie suggesties aan de BMA, waarmee de beoordeling van duurzaamheidsafspraken door de ACM en BMA meer op één lijn komt te liggen. De ACM stelt voor om terughoudender te zijn met ex-post interventies in de landbouwsector en om afspraken met betrekking tot milieuschade niet te streng te toetsen. Als laatste stelt de ACM voor om bij de beoordeling van overeenkomsten die ertoe strekken naleving van de wet af te spreken, te overwegen dat een eventueel gebrek aan implementatie of handhaving het best opgelost kan worden door een dergelijke overeenkomst, en dit in het beleid van de BMA op te nemen.
Misbruik van machtspositie
Gerecht laat Commissiebesluit in stand maar matigt boete voor Intel
Deze zaak is de recentste in het dispuut tussen Intel en de Europese Commissie (“Commissie”), dat begon toen de Commissie in 2009 een boete van € 1.06 mrd oplegde aan Intel voor het misbruiken van zijn machtspositie. Dat besluit werd deels vernietigd door het Hof van Justitie, waarop de Commissie in 2023 een nieuw besluit nam inzake de mededingingsbeperkingen die wél aanwezig werden geacht door het EU Hof van Justitie. Dat besluit leverde een boete op van € 376,358,000. Intel was het daar niet mee eens en de zaak kwam wederom voor de Europese rechter. Die heeft vervolgens het besluit van de Commissie met betrekking tot de beperking van de mededinging in stand gelaten, maar de boete wel verlaagd naar € 237,105,540. Dit omdat er relatief weinig computers voorwerp waren van de mededingingsbeperkingen en de tijd tussen de gedragingen soms 12 maanden bedroeg.
BMA start onderzoek naar IQVIA
De BMA is een onderzoek gestart naar de contractuele praktijken van IQVIA, een bedrijf dat voornamelijk in België actief is in de sector van verzameling en verwerking van farmaceutische gegevens. Er zijn ernstige aanwijzingen voor het bestaan van een mogelijk misbruik van machtspositie geconstateerd. Daarom heeft de BMA een formeel onderzoek gestart.
Commissie start onderzoek naar Google AI
De Europese Commissie (“Commissie”) vermoedt dat Google mogelijkerwijs de inhoud van webpublicaties heeft gebruikt om generatieve, door AI-aangedreven diensten te leveren zonder diegenen die die inhoud gepubliceerd hebben daarvoor te compenseren of een mogelijkheid te bieden om te weigeren dat hun publicaties voor dit doeleinde gebruikt worden. De Commissie zal onderzoeken in hoeverre dit het geval is. Ook vermoedt de Commissie dat Google video’s en andere inhoud van YouTube gebruikt heeft om Google’s generatieve AI modellen te trainen zonder dat de makers van die inhoud daarvoor worden gecompenseerd of dat gebruik van hun publicatie kunnen weigeren. Tegelijkertijd verbiedt Google zijn concurrenten om van YouTube-data gebruik te maken bij het ontwikkelen van AI. Als de Commissie dit kan bewijzen, zou er sprake kunnen zijn van misbruik van een economische machtspositie.
Concentraties
De Commissie opent diepgaand onderzoek naar voorgestelde overname van Anglo American nikkelbedrijf door MMG
De Commissie opent een diepgaand onderzoek onder de EU-Concentratieverordening om de voorgestelde overname van de nikkeltak van Anglo American door MMG te beoordelen. De Commissie heeft zorgen dat de transactie MMG in staat zou kunnen stellen levering van ferronikkel van Europese markten te houden, wat kan leiden tot hoge kosten en verminderde kwaliteit in de productie van Europese roestvrijestaal. Ferronikkel is een essentieel legeringsmateriaal voor de productie van roestvrijstaal en is nodig om de sterkte, corrosiebestendigheid en duurzaamheid van het staal te verbeteren. MMG is een multinational in mijnbouw en metaal die zich bezighoudt met detectie, ontwikkeling en productie van onedele/basismetalen metalen zoals koper en zink, voor industriële markten wereldwijd. MMG staat onder de controle van het Chinese staatsbedrijf China Minmetals Corporation.
Met een voorlopige analyse heeft de Commissie vastgesteld dat:
- MMG een aanzienlijke machtspositie heeft op de sterk geconcentreerde markt voor koolstofarm ferronikkel. Europese klanten hebben hier al beperkte toegang tot alternatieve leveranciers.
- Na de overname door MMG zou Anglo American een prikkel kunnen hebben om haar leveringen aan Europese klanten te verminderen ten gunste van downstream activiteiten in haar groep.
- Een dergelijke verandering van het aanbod, in combinatie met beperkte alternatieve leveringsbronnen, zou een negatief effect kunnen hebben op de prijs en kwaliteit van een aanzienlijk deel van de Europese roestvrijstaal productie, waardoor de concurrentie van de Europese producenten zowel binnen de EU als wereldwijd zou kunnen afnemen.
Europese Commissie ziet geen problemen in overname Kellanova door Mars
De Europese Commissie heeft de overname van Kellanova door Mars onvoorwaardelijk goedgekeurd. Dit nadat er een diepgaand onderzoek naar deze transactie was gedaan. De Commissie heeft onderzocht of de toevoeging van de merken van Kellanova de onderhandelingspositie van Mars ten opzichte van afnemers significant zou versterken om daar vervolgens prijzen mee te verhogen. Uit het onderzoek bleek echter dat dit niet het geval zou zijn, omdat de producten van Kellanova lang meegaan in het schap en doorgaans het voorwerp zijn van infrequente impulsaankopen. Daarnaast bleken consumenten niet zo trouw aan de merken van beide partijen dat ze ervoor van supermarkt zouden wisselen.
CBb oordeelt dat ACM juiste beoordeling maakte in overname Sandd door PostNL
Het CBb heeft op 2 december geoordeeld dat de ACM een vergunning voor de overname van Sandd door PostNL mocht weigeren. De ACM had in eerste instantie de vergunning geweigerd op grond van de postmarkt en de financiële situatie van PostNL. De minister van Economische Zaken en Klimaat heeft de vergunning alsnog verleend. Deze vergunning is door de rechter vernietigd. Nu heeft het CBb ook geoordeeld dat de ACM de relevante markten zorgvuldig heeft afgebakend en dat de ACM mocht aannemen dat wanneer PostNL en Sandd niet zouden samengaan, Sandd concurrentiedruk op PostNL zou kunnen blijven uitoefenen.
Commissie bezorgd om het indirect verkrijgen van de Barcelona containerterminal door MSC
Terminal Investment Limited Holding (TIL) wil controle verkrijgen in Terminal Catalunya, dat eigenaar is van de haven van Barcelona. TIL is onderdeel van de MSC groep, een grote speler op het gebied van containervervoer. De Commissie vreest dat deze transactie voorkeursbeleid ten opzichte van MSC en discriminatie richting MSC’s concurrenten kan veroorzaken in het leveren van terminaldiensten in de haven van Barcelona. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren in de vorm van hogere prijzen, late toegang tot aanmeerplaatsen, en gelimiteerde beschikbaarheid van kranen en opslagruimte voor concurrenten van MSC. Daarbij schijnen concurrenten van MSC weinig mogelijkheden te hebben om naar andere zeehavens in Barcelona uit te wijken.
Overig
ACM vraagt om maatregelen wetgever inzake dierenartspraktijken
De ACM maakt zich zorgen om de markt voor huisdierenzorg vanwege het toegenomen risico op hogere prijzen en overbehandeling als gevolg van veel overnames gefinancierd door private investeerders en beperkte keuze in sommige regio’s. Daarom doet de ACM een paar aanbevelingen aan de wetgever. De eerste is het beschermen van huisdiereigenaren door een verbod op omzet-en winstprikkels voor dierenartsen, het opstellen van professionele standaarden door de sector en het versoepelen van de voorwaarden voor medicijnenverkoop. Verder vraagt de ACM om bevoegdheid om kleine maar risicovolle overnames in gebieden met weinig keuze of hoge marktaandelen te kunnen toetsen.
Commissie start marktonderzoeken naar cloudcomputingdiensten in het kader van de Digital Markets Act
De Europese Commissie (“Commissie”) heeft drie marktonderzoeken geopend naar clouddiensten in het kader van de Digital Markets Act (DMA). In een van de onderzoeken zal worden beoordeeld of de DMA-praktijken die het concurrentievermogen en de eerlijkheid in de cloudsector in de EU kunnen beperken, doeltreffend kan aanpakken. Het onderzoek richt zich in het bijzonder op Amazon Web Services en Microsoft Azure, op dit moment de grootste aanbieders op de markt voor cloudcomputingdiensten. Door belemmeringen weg te nemen, kunnen Europese bedrijven makkelijker toetreden tot de cloudsector en concurreren met de grote spelers van buiten Europa. Voor dit onderzoek zal de Commissie ook informatie van relevante marktpartijen verzamelen. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft bekendgemaakt dat samen te werken met de Commissie aan deze onderzoeken in een gezamenlijk onderzoeksteam.
Cloudcomputing kan worden omschreven als de toegang op verzoek tot computerresources (zoals servers, opslag, databases) via een netwerk. Het onderzoek zal bijvoorbeeld betrekking hebben op belemmeringen voor de interoperabiliteit tussen cloudcomputingdiensten, beperkte of voorwaardelijke toegang voor zakelijke gebruikers tot gegevens, koppelverkoop en bundeling van diensten, en mogelijk onevenwichtige contractvoorwaarden.
Contact
Heeft u vragen over een van de besproken onderwerpen of wilt u weten wat de ontwikkelingen betekenen voor uw organisatie? Neem dan gerust contact op met ons team.
In december hebben er weer een aantal belangrijke mededingingsrechtelijke ontwikkelingen plaatsgevonden. Deze maand lichten wij toe: een nieuwe uitspraak in de Intel-saga en nieuwe onderzoeken door de Commissie naar onder andere Terminal Catalunya, Google, en Clouddiensten. Daarnaast is de ACM bezig met huisartsenpraktijken en onderling afstemmende aannemers, deelde de Commissie boetes uit aan accufabrikanten en nog veel meer. In deze nieuwsbrief worden de belangrijkste ontwikkelingen nader toegelicht. Bij deze ook namens heel AKD: de beste wensen voor 2026!
Kartelverbod
Europese Commissie ontdekt en beboet startaccukartel
De Europese Commissie (“Commissie”) heeft drie fabrikanten van startaccu’s en hun brancheorganisatie boetes opgelegd voor het participeren in en faciliteren van een kartel dat meer dan twaalf jaar heeft bestaan. De fabrikanten sloten overeenkomsten en verrichtten onderling afgestemde gedragingen door overeen te komen toeslagen op basis van hun inkooprijs voor lood te creëren en in hun blad Metal Bulletin te publiceren. Ze kwamen ook overeen deze toeslagen te gebruiken in prijsonderhandelingen. Dit leidde tot hogere prijzen dan wanneer ze deze afspraken niet hadden gemaakt. De Commissie concludeerde dat het ging om één enkele voortdurende inbreuk naar strekking en beboette alle deelnemers aan het kartel en hun brancheorganisatie, behalve Clarios, dat de melding bij de Commissie had gemaakt.
ACM onderzoekt onderlinge afstemming bij aanbesteding
De ACM is een onderzoek gestart naar drie aannemers omdat melding was gemaakt van onderlinge afstemming van de inschrijvingen die deze aannemers deden. Omdat dit de concurrentie vervalst en de prijzen verhoogt, is dit niet toegestaan. De ACM onderzoekt nu of de onderlinge afstemming daadwerkelijk plaats heeft gevonden. Als uit onderzoek blijkt dat de drie aannemers inderdaad verboden afspraken hebben gemaakt, kan de ACM hun een boete opleggen. Die boete kan oplopen tot 10% van de jaaromzet van de onderneming.
ACM prijst en adviseert BMA inzake richtsnoeren duurzaamheidsafspraken
De ACM spreekt haar steun uit voor de ontwerp richtsnoeren voor duurzaamheidsafspraken van de BMA. Ze vergemakkelijken grensoverschrijdende duurzaamheidsinitiatieven in Nederland en België. Verder doet de ACM drie suggesties aan de BMA, waarmee de beoordeling van duurzaamheidsafspraken door de ACM en BMA meer op één lijn komt te liggen. De ACM stelt voor om terughoudender te zijn met ex-post interventies in de landbouwsector en om afspraken met betrekking tot milieuschade niet te streng te toetsen. Als laatste stelt de ACM voor om bij de beoordeling van overeenkomsten die ertoe strekken naleving van de wet af te spreken, te overwegen dat een eventueel gebrek aan implementatie of handhaving het best opgelost kan worden door een dergelijke overeenkomst, en dit in het beleid van de BMA op te nemen.
Misbruik van machtspositie
Gerecht laat Commissiebesluit in stand maar matigt boete voor Intel
Deze zaak is de recentste in het dispuut tussen Intel en de Europese Commissie (“Commissie”), dat begon toen de Commissie in 2009 een boete van € 1.06 mrd oplegde aan Intel voor het misbruiken van zijn machtspositie. Dat besluit werd deels vernietigd door het Hof van Justitie, waarop de Commissie in 2023 een nieuw besluit nam inzake de mededingingsbeperkingen die wél aanwezig werden geacht door het EU Hof van Justitie. Dat besluit leverde een boete op van € 376,358,000. Intel was het daar niet mee eens en de zaak kwam wederom voor de Europese rechter. Die heeft vervolgens het besluit van de Commissie met betrekking tot de beperking van de mededinging in stand gelaten, maar de boete wel verlaagd naar € 237,105,540. Dit omdat er relatief weinig computers voorwerp waren van de mededingingsbeperkingen en de tijd tussen de gedragingen soms 12 maanden bedroeg.
BMA start onderzoek naar IQVIA
De BMA is een onderzoek gestart naar de contractuele praktijken van IQVIA, een bedrijf dat voornamelijk in België actief is in de sector van verzameling en verwerking van farmaceutische gegevens. Er zijn ernstige aanwijzingen voor het bestaan van een mogelijk misbruik van machtspositie geconstateerd. Daarom heeft de BMA een formeel onderzoek gestart.
Commissie start onderzoek naar Google AI
De Europese Commissie (“Commissie”) vermoedt dat Google mogelijkerwijs de inhoud van webpublicaties heeft gebruikt om generatieve, door AI-aangedreven diensten te leveren zonder diegenen die die inhoud gepubliceerd hebben daarvoor te compenseren of een mogelijkheid te bieden om te weigeren dat hun publicaties voor dit doeleinde gebruikt worden. De Commissie zal onderzoeken in hoeverre dit het geval is. Ook vermoedt de Commissie dat Google video’s en andere inhoud van YouTube gebruikt heeft om Google’s generatieve AI modellen te trainen zonder dat de makers van die inhoud daarvoor worden gecompenseerd of dat gebruik van hun publicatie kunnen weigeren. Tegelijkertijd verbiedt Google zijn concurrenten om van YouTube-data gebruik te maken bij het ontwikkelen van AI. Als de Commissie dit kan bewijzen, zou er sprake kunnen zijn van misbruik van een economische machtspositie.
Concentraties
De Commissie opent diepgaand onderzoek naar voorgestelde overname van Anglo American nikkelbedrijf door MMG
De Commissie opent een diepgaand onderzoek onder de EU-Concentratieverordening om de voorgestelde overname van de nikkeltak van Anglo American door MMG te beoordelen. De Commissie heeft zorgen dat de transactie MMG in staat zou kunnen stellen levering van ferronikkel van Europese markten te houden, wat kan leiden tot hoge kosten en verminderde kwaliteit in de productie van Europese roestvrijestaal. Ferronikkel is een essentieel legeringsmateriaal voor de productie van roestvrijstaal en is nodig om de sterkte, corrosiebestendigheid en duurzaamheid van het staal te verbeteren. MMG is een multinational in mijnbouw en metaal die zich bezighoudt met detectie, ontwikkeling en productie van onedele/basismetalen metalen zoals koper en zink, voor industriële markten wereldwijd. MMG staat onder de controle van het Chinese staatsbedrijf China Minmetals Corporation.
Met een voorlopige analyse heeft de Commissie vastgesteld dat:
- MMG een aanzienlijke machtspositie heeft op de sterk geconcentreerde markt voor koolstofarm ferronikkel. Europese klanten hebben hier al beperkte toegang tot alternatieve leveranciers.
- Na de overname door MMG zou Anglo American een prikkel kunnen hebben om haar leveringen aan Europese klanten te verminderen ten gunste van downstream activiteiten in haar groep.
- Een dergelijke verandering van het aanbod, in combinatie met beperkte alternatieve leveringsbronnen, zou een negatief effect kunnen hebben op de prijs en kwaliteit van een aanzienlijk deel van de Europese roestvrijstaal productie, waardoor de concurrentie van de Europese producenten zowel binnen de EU als wereldwijd zou kunnen afnemen.
Europese Commissie ziet geen problemen in overname Kellanova door Mars
De Europese Commissie heeft de overname van Kellanova door Mars onvoorwaardelijk goedgekeurd. Dit nadat er een diepgaand onderzoek naar deze transactie was gedaan. De Commissie heeft onderzocht of de toevoeging van de merken van Kellanova de onderhandelingspositie van Mars ten opzichte van afnemers significant zou versterken om daar vervolgens prijzen mee te verhogen. Uit het onderzoek bleek echter dat dit niet het geval zou zijn, omdat de producten van Kellanova lang meegaan in het schap en doorgaans het voorwerp zijn van infrequente impulsaankopen. Daarnaast bleken consumenten niet zo trouw aan de merken van beide partijen dat ze ervoor van supermarkt zouden wisselen.
CBb oordeelt dat ACM juiste beoordeling maakte in overname Sandd door PostNL
Het CBb heeft op 2 december geoordeeld dat de ACM een vergunning voor de overname van Sandd door PostNL mocht weigeren. De ACM had in eerste instantie de vergunning geweigerd op grond van de postmarkt en de financiële situatie van PostNL. De minister van Economische Zaken en Klimaat heeft de vergunning alsnog verleend. Deze vergunning is door de rechter vernietigd. Nu heeft het CBb ook geoordeeld dat de ACM de relevante markten zorgvuldig heeft afgebakend en dat de ACM mocht aannemen dat wanneer PostNL en Sandd niet zouden samengaan, Sandd concurrentiedruk op PostNL zou kunnen blijven uitoefenen.
Commissie bezorgd om het indirect verkrijgen van de Barcelona containerterminal door MSC
Terminal Investment Limited Holding (TIL) wil controle verkrijgen in Terminal Catalunya, dat eigenaar is van de haven van Barcelona. TIL is onderdeel van de MSC groep, een grote speler op het gebied van containervervoer. De Commissie vreest dat deze transactie voorkeursbeleid ten opzichte van MSC en discriminatie richting MSC’s concurrenten kan veroorzaken in het leveren van terminaldiensten in de haven van Barcelona. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren in de vorm van hogere prijzen, late toegang tot aanmeerplaatsen, en gelimiteerde beschikbaarheid van kranen en opslagruimte voor concurrenten van MSC. Daarbij schijnen concurrenten van MSC weinig mogelijkheden te hebben om naar andere zeehavens in Barcelona uit te wijken.
Overig
ACM vraagt om maatregelen wetgever inzake dierenartspraktijken
De ACM maakt zich zorgen om de markt voor huisdierenzorg vanwege het toegenomen risico op hogere prijzen en overbehandeling als gevolg van veel overnames gefinancierd door private investeerders en beperkte keuze in sommige regio’s. Daarom doet de ACM een paar aanbevelingen aan de wetgever. De eerste is het beschermen van huisdiereigenaren door een verbod op omzet-en winstprikkels voor dierenartsen, het opstellen van professionele standaarden door de sector en het versoepelen van de voorwaarden voor medicijnenverkoop. Verder vraagt de ACM om bevoegdheid om kleine maar risicovolle overnames in gebieden met weinig keuze of hoge marktaandelen te kunnen toetsen.
Commissie start marktonderzoeken naar cloudcomputingdiensten in het kader van de Digital Markets Act
De Europese Commissie (“Commissie”) heeft drie marktonderzoeken geopend naar clouddiensten in het kader van de Digital Markets Act (DMA). In een van de onderzoeken zal worden beoordeeld of de DMA-praktijken die het concurrentievermogen en de eerlijkheid in de cloudsector in de EU kunnen beperken, doeltreffend kan aanpakken. Het onderzoek richt zich in het bijzonder op Amazon Web Services en Microsoft Azure, op dit moment de grootste aanbieders op de markt voor cloudcomputingdiensten. Door belemmeringen weg te nemen, kunnen Europese bedrijven makkelijker toetreden tot de cloudsector en concurreren met de grote spelers van buiten Europa. Voor dit onderzoek zal de Commissie ook informatie van relevante marktpartijen verzamelen. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft bekendgemaakt dat samen te werken met de Commissie aan deze onderzoeken in een gezamenlijk onderzoeksteam.
Cloudcomputing kan worden omschreven als de toegang op verzoek tot computerresources (zoals servers, opslag, databases) via een netwerk. Het onderzoek zal bijvoorbeeld betrekking hebben op belemmeringen voor de interoperabiliteit tussen cloudcomputingdiensten, beperkte of voorwaardelijke toegang voor zakelijke gebruikers tot gegevens, koppelverkoop en bundeling van diensten, en mogelijk onevenwichtige contractvoorwaarden.
Contact
Heeft u vragen over een van de besproken onderwerpen of wilt u weten wat de ontwikkelingen betekenen voor uw organisatie? Neem dan gerust contact op met ons team.